Miokiny to białka i peptydy uwalniane przez pracujące mięśnie szkieletowe. Dzięki nim mięsień przestaje być wyłącznie „silnikiem” – działa jak narząd endokrynny, który wpływa na metabolizm, układ odpornościowy i funkcjonowanie mózgu. Tematem cytokin indukowanych wysiłkiem zajmuję się naukowo (więcej w zakładce Nauka – publikacje i projekty).

Czym są miokiny?

To substancje sygnałowe wydzielane przez komórki mięśniowe podczas skurczu. Do najlepiej opisanych należy m.in. interleukina 6 (w wysiłku działa inaczej niż w stanie zapalnym), irisyna i BDNF. W wyniku wysiłku mięsień „wysyła” komunikaty do innych narządów.

Co robią miokiny?

  • poprawiają wykorzystanie glukozy i wrażliwość na insulinę,
  • wpływają na spalanie tłuszczów i funkcję tkanki tłuszczowej,
  • uczestniczą w komunikacji mięśni z kośćmi,
  • mogą wspierać funkcje mózgu i nastrój,
  • modulują reakcję zapalną po wysiłku.

Trening siłowy a wytrzymałościowy

Zarówno wysiłek wytrzymałościowy, jak i siłowy pobudzają wydzielanie miokin, ale profil tych substancji bywa różny. Dlatego najlepsze efekty zdrowotne daje połączenie obu form aktywności oraz regularność, a nie pojedynczy intensywny trening.

Jak badam cytokiny wysiłkowe?

W pracy doktorskiej oceniałem zależności między stężeniami cytokin indukowanych wysiłkiem a parametrami wydolności i siły mięśniowej u młodych zdrowych osób. Zajmowałem się m.in. MOTS-c i ATPase inhibitory factor 1 jako potencjalnymi markerami wydolności fizycznej. Wyniki wskazują na zależności, ale wciąż trzeba je potwierdzać w kolejnych badaniach. To dobry przykład tego, jak nauka stopniowo przekłada się na lepsze rozumienie hormonów i wysiłku.

Jak wykorzystać wiedzę o miokinach na co dzień?

  • ruszaj się codziennie – nawet krótki spacer przerywa wielogodzinne siedzenie,
  • dołóż co najmniej dwa treningi siłowe w tygodniu,
  • łącz wysiłek wytrzymałościowy (marsz, rower, pływanie) z ćwiczeniami oporowymi,
  • dbaj o regenerację i sen, bo to wtedy mięśnie się adaptują.

Czy miokiny można zbadać w praktyce klinicznej?

Obecnie oznaczanie miokin nie jest rutynowym badaniem w gabinecie – to narzędzie badawcze. W praktyce lekarskiej liczą się za to proste, sprawdzone wnioski: ruch jest jednym z najskuteczniejszych sposobów dbania o zdrowie metaboliczne. Zobacz też artykuł Hormony a trening – regeneracja, sen i suplementy.

Kiedy umówić wizytę?

Jeśli interesuje Cię współpraca naukowa lub komentarz do tematów związanych z hormonami i wysiłkiem, skontaktuj się ze mną.

Jeśli masz pytania lub niepokojące objawy, umów wizytę (sprawdź, gdzie przyjmuję). Przyjmuję w Poznaniu i Pniewach. Przed wizytą warto przygotować wyniki dotychczasowych badań – zobacz, jak przygotować się do pierwszej wizyty.

Najczęstsze pytania

Czy każdy wysiłek uwalnia miokiny?

Tak, ale ich ilość i rodzaj zależą od intensywności, czasu trwania i rodzaju wysiłku oraz od wytrenowania.

Czy miokiny „spalają tłuszcz”?

Niektóre miokiny wpływają na metabolizm tłuszczów, ale nie zastępują deficytu energetycznego ani zmiany stylu życia.

Czy można zbadać swoje miokiny?

Obecnie są to głównie badania naukowe, a nie rutynowa diagnostyka kliniczna.

Czytaj także

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani indywidualnych zaleceń. Nie rozpoczynaj, nie zmieniaj ani nie przerywaj leczenia na podstawie samego artykułu.

Wszystkie wpisy